692 723 354

Gabinet Okulistyczny Focus

INFORMACJE

AMD - STARCZE ZWYRODNIENIE PLAMKI

Starcze zwyrodnienie plamki (AMD- Age-related Macular Degeneration) jest przyczyną ciężkiego, centralnego uszkodzenia wzroku u osób starszych. Choroba powiązana jest ściśle z czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Patogenezę AMD cechuje wieloczynnikowy charakter. Obejmuje ona złożone interakcje między czynnikami metabolicznymi, naczyniowymi, genetycznymi i środowiskowymi, ale wciąż pozostaje nie do końca wyjaśniona. Choć w obrazie choroby obserwuje się zmiany w obrębie kompleksu anatomiczno-funkcjonalnego (fotoreceptory, nabłonek barwnikowy siatkówki, błona Brucha, warstwa choriokapilarów), to ich istotę stanowi postępujące zwyrodnienie i atrofia komórek, głównie warstwy barwnikowej, prowadzące do nieodwracalnego uszkodzenia fotoreceptorów.

 

AMD dotkniętych jest 11 milionów ludzi na świecie i jest najczęstszą przyczyną ślepoty u osób po 60 roku życia. Dlatego też prowadzone są obecnie intensywne badania nad tą chorobą i metodami jej zwalczania. Klinicznie AMD dzieli się na 2 grupy: suchą i wilgotną (neowaskularną, mokra). Ciężkie uszkodzenie wzroku jest częściej związane z postacią mokrą i dotyczy około 15% wszystkich chorujących z powodu zwyrodnienia plamki. W tej postaci charakterystyczne jest tworzenie się nieprawidłowych naczyń krwionośnych w okolicy plamkowej. Naczynia te powodują lokalne bliznowacenie tkanki, zniszczenie widzenia centralnego.

 

Nie ma niezawodnej terapii zarówno postaci suchej jak i wysiękowej. Uznawaną za złoty standard leczenia w chwili obecnej w postaci wysiękowej jest terapia doszklistkowa preparatów antyangiogennych (anty-VEGF)-  zarejestrowane są 2 preparaty  ranibizumab (Lucentis) oraz aflibercept (Eylea), których działanie jest zbliżone, różnią się jedynie częstotliwością iniekcji- Eylea ze względu na czas utrzymywania się w oku możemy stosować nawet co 2 miesiące. Umożliwia zdecydowanie rzadsze wizyty kontrolne pacjenta w gabinecie okulistycznym.  Terapia ta daje nadzieję chorującym na co najmniej zatrzymanie procesu chorobowego, a w niektórych przypadkach obserwowana jest także poprawa widzenia.

RETINOPATIA CUKRZYCOWA

Retinopatia cukrzycowa to najczęstsza przyczyna ślepoty przed 60 rokiem życia w krajach uprzemysłowionych. Rozwija się na podłożu cukrzycy, szczególnie insulino zależnej.

 

Retinopatia cukrzycowa wynika z uszkodzenia małych naczyń krwionośnych, które odżywiają siatkówkę, przez nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi- zaburzona zostaje struktura i funkcja ściany tych kapilar w wyniku czego obserwujemy krwotoczni śródsiatkówkowe, wysięki twarde oraz kłębki waty. W zaawansowanych stadiach retinopatii może również dochodzić do tworzenia się na powierzchni siatkówki nowych patologicznych naczyń, które są przyczyną poważnych powikłań takich jak wylewy krwi do ciała szklistego czy nawet odwarstwienia siatkówki.


Wyróżnia się trzy rodzaje retinopatii cukrzycowej:

 retinopatię nieproliferacyjną - wiąże się z najmniejszą liczbą powikłań, nie wpływa w dużym stopniu na wzrok; musi być jednak dokładnie monitorowana, gdyż z czasem może przekształcać się w retinopatię proliferacyjną;

retinopatię przedproliferacyjną - pojawia się obrzęk i krwotoki w obrębie siatkówki; w związku z tym występują zaburzenia widzenia; pacjent powinien mieć wykonaną angiografię fluoresceinową lub/i OCT celem kwalifikacji do laseroterapii siatkówki;

retinopatię proliferacyjną - w wyniku niedotlenienia siatkówki dochodzi do tworzenia proliferacji- czyli patologicznych naczyń, skutkujących poważnym uszkodzeniem wzroku w wyniku powikłań takich jak trakcyjne odwarstwienie siatkówki.

jaskra

JASKRA jest trzecią co do częstości występowania przyczyną ślepoty na świecie. Dotyczy ona 16 % całej populacji. Jej istotą jest postępujący zanik włókien nerwu wzrokowego prowadzący do stopniowego zawężania pola widzenia pacjenta. W późnym jej stadium występuje tzw. "widzenie lunetowe", natomiast w końcowej fazie dochodzi do całkowitej utraty widzenia. Pomimo iż jest to choroba znana od ponad 100 lat, istnieje wiele teorii jej powstawania.

 

Są różne odmiany tej patologii i od nich zależy sposób pomocy pacjentowi, jednak główne wysiłki okulistów skupiają się na jej zapobieganiu, gdyż uszkodzenia jakie wywołuje są nieodwracalne - i często- tragiczne w skutkach. Leczenie polega na indywidualnym dobraniu preparatów farmakologicznych w postaci kropli obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe, podawanych do worka spojówkowego.

 

Obecnie jest w użyciu wiele leków, obniżających to ciśnienie. Mają one różne punkty uchwytu: jedne działają na naczynia krwionośne, zwiększając odpływ cieczy wodnistej z gałki ocznej, inne - zwężając źrenicę i poszerzając kąt przesączania - poprawiają odpływ płynu z komory przedniej oka. Jednak u wielu pacjentów, mimo intensywnego leczenia, utrzymuje się podwyższony poziom ciśnienia. W tych przypadkach można zastosować leczenie laserowe, bądź chirurgiczne.

 

ZAKRZEP ŻYŁY ŚRODKOWEJ SIATKÓWKI

Przyczyną powstawania zakrzepów żylnych są zawsze choroby ogólne takie jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy cukrzyca. Za powstanie zakrzepu odpowiedzialne są zmiany w naczyniach, podobnie jak w przypadku zawału serca czy udaru mózgu.

 

Do leczenia tego typu schorzeń niezbędna jest więc diagnostyka u lekarza internisty lub kardiologa. Zakrzep w oku zawsze powoduje pogorszenie widzenia, a stopień uszkodzenia oka zależy od umiejscowienia zakrzepu. Zwykle aby ratować widzenie leczenie okulistyczne musi być prowadzone łącznie z leczeniem ogólnym i obejmuje zastrzyki z preparatów anty-VEGF oraz laseroterapię.

 

WYSOKA KRÓTKOWZROCZNOŚĆ ZWYRODNIENIOWA

Patologiczną krótkowzroczność określa się jako krótkowzroczność ≥ -6 Dpt z długością gałki ocznej powyżej 26.5 mm wraz z charakterystycznymi degeneracyjnymi zmianami na dnie oka obejmującymi twardówkę, naczyniówkę i siatkówkę, jak np. ,ogniska zaników naczyniówkowo-siatkówkowych, krwotoki podsiatkówkowe, neowaskularyzacja naczyniówkowa (CNV).


Wysoka krotkowzroczność występuje u około 1-4 % populacji dorosłych, Neowaskularyzacja wtórna do patologicznej krótkowzroczności stanowi dość powszechne powikłanie – rozwija się u około 5-10 % osób, a w 15 % występuje obuocznie.


Podobnie jak w przypadku rozwoju CNV w zwyrodnieniu plamki związanym z wiekiem kluczową rolę w rozwoju CNV w krótkowzroczności odgrywa naczyniowy środbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF), a w terapii również z powodzeniem stosowane są preparaty anty-VEGF.